Thiếu vitamin A có thể liên quan đến tiểu đường type 2

0

Những con chuột thiếu vitamin phát triển tăng đường huyết (phía trên bên trái) và giảm insulin (ở giữa phía trên) do sự phá hủy của các tế bào beta sản xuất insulin trong tuyến tụy (trên bên phải). Việc dùng vitamin A để điều trị những con chuột thiếu vitamin A làm giảm đường huyết và khôi phục các tế bào beta sản xuất insulin. Hình ảnh: So sánh với những con chuột bình thường có đủ vitamin A (bảng bên trái), hình ảnh tụy từ chuột thiếu vitamin A (giữa) có số lượng cao các tế bào beta (màu xanh) chết và insulin thấp hơn (màu đỏ). Chuột thiếu vitamin A được bù vitamin A sẽ dần phục hồi các tế bào beta và ít tế bào beta chết đi (bên phải).

Các nhà nghiên cứu từ lâu đã tìm câu trả lời cho một vấn đề nhiều tranh cãi là: Các cơ chế sinh học nào liên quan đến sự phát triển của bệnh tiểu đường type 2? Một nghiên cứu mới đây của các nhà nghiên cứu trường Y Weill Cornell (Hoa Kỳ) cho thấy rằng thủ phạm có thể là thiếu vitamin A, loại vitamin giúp làm tăng lượng tế bào, gọi là tế bào beta, trong tuyến tụy sản xuất nội tiết tố insulin kiểm soát đường trong máu.

Các nhà nghiên cứu đã thấy trong các con chuột thí nghiệm thiếu vitamin A đã thúc đẩy các tế bào beta chết đi, làm suy giảm quá trình sản xuất insulin, có nhiệm vụ chuyển hóa đường từ thực phẩm. Những phát hiện này, được công bố trên Tạp chí Hóa Sinh (Journal of Biological Chemistry), có thể cung cấp các manh mối mới về nguyên nhân của bệnh tiểu đường type 2, được đặc trưng bởi sự kháng insulin và, trong trường hợp bệnh nặng, không đủ số lượng tế bào beta sản xuất insulin.

Khi các nhà nghiên cứu loại vitamin A ra khỏi khẩu phần ăn của loài động vật gặm nhấm này, họ thấy rằng những con chuột đó bắt đầu bị mất đi số lượng lớn tế bào beta, dẫn đến suy giảm insulin và gia tăng cao mức đường (glucose) trong máu. Các nhà nghiên cứu sau đó đưa trở lại vitamin A vào chế độ ăn uống của các con vật này và thấy rằng số lượng tế bào beta ổn định,  sản xuất insulin nhiều hơn và glucose trong máu trở về mức bình thường.

Do bệnh nhân tiểu đường type 1 và những người phát triển thành tiểu đường type 2 bị mất các tế bào beta, cho nên việc phát triển các phương pháp điều trị mới để duy trì hoặc bổ sung các tế bào beta rất được quan tâm. “Từ quan điểm điều trị, nghiên cứu của chúng tôi là sự đóng góp rất quan trọng bởi vì chưa có thuốc để làm điều này”, tác giả đầu tiên, Tiến sĩ Steven Trasino, nói.

Các nhà khoa học đã hiểu rằng vitamin A rất cần thiết cho việc tạo ra các tế bào sản xuất insulin trong quá trình phát triển thai nhi, nhưng vai trò đó có tiếp tục vào tuổi trưởng thành thì chưa được rõ. Các nhà nghiên cứu đã tìm câu trả lời bằng cách sử dụng cả chuột bình thường và chuột bị suy giảm khả năng về mặt di truyền để lưu trữ vitamin A.

“Mặc dù có hàng ngàn nghiên cứu về bệnh tiểu đường, chưa có nhiều nghiên cứu về tác động của việc loại bỏ vitamin A khỏi khẩu phần của các động vật, làm một mô hình cho bệnh ở người nhân”, Tiến sĩ Lorraine Gudas, Giáo sư Dược lý và là trưởng Khoa Dược tại Weill Cornell, cho biết. “Việc loại bỏ vitamin A gây ra cái chết của tế bào beta sản xuất insulin trong tuyến tụy như thế nào là một câu hỏi quan trọng mà chúng tôi muốn trả lời. Những tế bào beta tuyến tụy vô cùng nhạy cảm với việc loại bỏ vitamin A khỏi chế độ ăn uống. Trước đây chưa có ai phát hiện ra”.

Những phát hiện trong giai đoạn đầu đặt ra câu hỏi liệu thiếu hụt vitamin A có liên quan đến những người và động vật bị bệnh tiểu đường type 2, do chế độ ăn uống không đầy đủ hoặc do khiếm khuyết trao đổi chất. Họ cũng châm ngòi cho những câu hỏi về việc liệu vitamin A tổng hợp có thể đảo ngược các tác động của căn bệnh.

“Nghiên cứu này đặt nền tảng để tiến hành những nghiên cứu sâu hơn vào các phác đồ điều trị tiền lâm sàng và lâm sàng”, Tiến sĩ Trasino nói.

Share.

Leave A Reply